#सुधा_मला_तुझ्याच_हातच_जेवण_हवं_ग!
आज सुधाला जाऊन पंधरा दिवस झाले. शामराव एकटेच व्हरांड्यातल्या झोपाळ्यार बसलेले. सुधा त्यांच्या आयुष्यात आल्यापासूनचा काळ त्यांच्या डोळ्यासमोरुन एखाद्या चलतचित्रासारखा जात होता.
हाजिकासम चाळीतलं एका रुमचं घर. त्यात सुधाने टुकीने संसार केला. शामरावांच लग्न झालं तेंव्हा पाठच्या दोन बहिणी लग्नाच्या होत्या. शामरावांच्या आईला संधिवात होता. तिच्याच्याने काही काम होत नसायचं तरी सुधाने कधी सासूची तक्रार केली नाही.
सुधा नणंदांना हाताशी धरुन घर सांभाळू लागली. सुधाच्या हाताला विलक्षण चव. आजुबाजूच्यांना शेजारपाळं द्यायची. त्यांनीच सुचवलं, पोळीभाजीचे डबे करा म्हणून आणि पोळीभाजीचं काम सुरु झालं. शामराव दर दोन दिवसांनी मार्केटमध्ये जाऊन भाज्या घेऊन यायचे. सगळी मिळून रात्री भाज्या स्वच्छ करुन ठेवत व पहाटे उठून सुधा भाज्या फोडणीला घाले. घडीच्या पोळ्या करे. एकदम लुसलुशीत.
गिऱ्हाईकांची संख्या वाढू लागली तसं सुधाने वाडीतल्या दोन बायांना हाताशी घेतलं. उपवासाच्या दिवशी साबुदाण्याची खिचडी करे. घराला चांगले दिवस आले होते. थोरली शमिका डबा घ्यायला येणाऱ्या पुरुषोत्तमाच्या प्रेमात पडली. त्याच्यासोबत हिंडायफिरायला लागली. चाळभर बातमी पसरायला वेळ लागला नाही. सुधेच्या कानावर बातमी जाताच सुधेने तिची चांगलीच कानउघाडणी केली. हरतर्हेने समजावलं पण प्रेम आंधळं असतं म्हणतात ना तसंच झालं .
एके दिवशी सुधेच्या हातावर तुरी देऊन शमिका पळून गेली. संध्याकाळी तिचा सुधेला फोन आला वहिनी मी लग्न केलंय म्हणून. शामरावांच्या आईने डोक्याला हात लावला पण सुधाने त्यांना धीर दिला.
शमिका दोनच महिने सासरी राहिली नंतर माहेरी निघून आली कारण शमिकेचं सासूशी पटेना व तिला वेगळं रहायचं होतं पण शमिकाच्या नवऱ्याने ठाम नकार दिला. धाकटीचंही लग्न लावून दिलं. धाकटी तशी समजुतदार होती. ती तिच्या संसारात रुळली.
दोन वर्षांनी शामरावांच्या घरी पाळणा हलला. त्यांच्या सुखी संसारात बाळराजाचं आगमन झालं. शमिकाचा नवरा शमिकाला घरी येण्यासाठी आग्रह करीत होता. शेवटी एकदाचं गंगेत घोड न्हालं. सुधाने मुद्दाम शमिकेशी भांडण काढलं आणि मग शमिकाने तिच्या नवऱ्याला फोन लावला. संध्याकाळी शमिकाचा नवरा तिला घेऊन गेला पण जाताना नजरेनेच सुधेचे धन्यवाद मानायला विसरला नाही.
शामराव व सुधाचा वरुणही काही वर्षांत शाळेत जाऊ लागला. सुधा सासुकडे नीट लक्ष देत होती. फावल्या वेळात तिच्याची चार गप्पा मारी. नणंदांचाही पाहुणचार करी.
एवढ्याशा खोलीत पोळीभाजीचा व्याप आवरेना म्हणून तिने बाजूची रिकामी खोली भाड्याने घेतली होती. चार बायांनाही तिच्यामुळे रोजगार मिळत होता. काही वर्षांत शामरावांची आई देवाघरी गेली पण जाताना सुधेला पोटभर आशिर्वाद देऊन गेली. वरुण अभ्यासू होता. भरपूर शिकला. प्रोफेसर झाला.
शामराव सेवानिवृत्त झाले तसं काही वर्षांत चाळीतलं घर सोडून शामरावांनी गावी बस्तान बसवलं. छान माडीचं घर बांधलं. वरुणचं लग्न करुन दिलं, त्याच्या आवडत्या मुलीशी. वैदेही व वरुण दोघेही कॉलेजात प्रोफेसर होते पुण्याला. ते तिकडे रहायला गेले.
घरात फक्त शामराव व सुधा रहायचे. सुधा शामरावांना सारखं सारखं समजावयची जरा स्वैंपाक शिकून घ्या म्हणून. शामराव हसण्यावारी न्यायचे. तू आहेस नं एवढी सुगरण मग मला शिकायची काय गरज म्हणायचे. त्या रात्री सुधाने छान मसालेभात केला होता. जोडीला फोडणीचं ताक. दोघंही जेवली व अशीच निवांत झोपाळ्यावर बसली होती.
सुधाच्या काय मनात आलं ते शामरावांना म्हणाली आलेच हं आणि घरात जाऊन कपाटातली नववारी साडी काढली. शामरावांनी फार पुर्वी तिला घेतलेली हळदी रंगाची हिरव्या काठाची. सुधा ती साडी नेसली. अजुनही केस छान होते तिचे. छान सैलसर वेणी घातली. संध्याकाळी शामरावांनी चाफ्याची फुलं काढून आणली होती. ती पिनात घालून माळली. पावडर लावून लालबुंद कुंकू कपाळी लावलं. मोठं मंगळसूत्र घातलंन व शामरावांच्या बाजूला झोपाळ्यावर येऊन बसली.
शामराव बघतच राहिले तिच्याकडे. साठी जवळ आली तरी नव्या नवरीसारखी लज्जा तिच्या चेहऱ्यावर दिसत होती व चेहऱ्यावरचं तेजही अजून कमी झालं नव्हतं. तिचा हात हातात घेऊन ते बराच वेळ भुतकाळातल्या आठवणीत रमून गेले. तिथेच त्यांचा डोळा लागला.
कधीतरी रात्री जाग आली तेंव्हा त्यांनी पाहिलं सुधाने त्यांच्या मानेवर डोकं टेकवलं होतं. सुधाचं अंग थंडगार झालेलं. सुधाने तिची जीवनयात्रा संपवली होती.
शामराव अक्षरशः लहान मुलासारखे ओक्साबोक्शी रडू लागले. आजुबाजूचे जमा झाले.वरुण वैदेहीला कळवण्यात आलं. मग बारा दिवस सगळे नातेवाईक, ओळखीपाळखीचे येऊन भेटून जात होते. वरुण शामरावांना पुण्याला यायचा आग्रह करीत होता पण शामराव नाही म्हणाले.
शेवटी शमिकाने ओळखीचा एक स्वैंपाकी शामभाऊंच्या जेवणाच्या सोयीसाठी नेमला. धुण्याभांड्याला बाई लावली. दोघी नणंदाही वहिनीच्या आठवणीने खूप रडल्या. तिने त्यांच तेवढं केलं होतं. शेवटी त्याही सासरी निघून गेल्या.
शामरावांना रामूने जेवण वाढलं . रामू जेवण छान बनवायचा पण शामरावांनी पहिला घास घेतला नी तो त्यांच्या तोंडातच राहिला. सुधाच्या फोटोकडे पहात त्यानी जोरात हंबरडा फोडला . सुधा मला तुझ्याच हातचं जेवण हवं गं म्हणत ओक्साबोक्शी रडू लागले. रामूच्याही डोळ्यात पाणी आलं. तिथेच शामरावांनी मान टाकली. गेले ते त्यांच्या सुधाच्या पाठोपाठ, तिला भेटायला.
-------सौ.गीता गजानन गरुड.
