रविवार, २६ मे, २०१९

कोकणातील पारंपरिक पदार्थ


# गीता गजानन

कोकणातील पारंपरिक गोड पदार्थ

खापरोळी

खापरोळी करुचेसाठी दुपारी तीन चार वाजता चार पेले सुरय तांदूळ, पेलोभर उडदाची डाळ, अर्धो पेलो चणाडाळ, पाव वाटी मेथी येका टोपात घेवा.पानी घालून स्वच्छ धुवा. त्यात दोन तांबये पानी ओतून भिजत ठेवा. साधारण चार पाच तासानी तेतुरला पानी काढून टाका.  ते भिजवलेले डाळ तांदूळ मिक्सरच्या भांड्यात घाला.तेतूर वायच पानी घाला नी जाडसर वाटून घेवा.वाटाप मोठ्या टोपात ओता.
मिक्सरच्या भांड्यात वायच पानी घालून ता पानी वाटपात ओता.तेतूर हळद , चवीपुरता मीठ टाका नी चायवालो भैयो चाय पेल्यान वरखाली करतो तसा पीठ हातान वरखाली करा.
 माझी  आजी असा करीत होती. मी बघित रवलय तवा आजीन सांगितलेला की पीठ ढवळला नी हातान वरखाली केला की पीठात हवा शिरता.त्याना पोळये, खापरोळै भुसभुसीत होतत.
पीठ नीट ढवळून तेच्यार झाकान लावून ठेवा. पीठ लवकर इला तर फसफसावून व्हावून जाता म्हनान टोपाखाली परात नायतर ताट ठेवा. थंडीत पीठ उसरा येता. पावसाळ्यात असले पदार्थ पचाक जड म्हनान करु नये.गरम्यात पीठ लवकर येता म्हनान जरा लवकर हाथरुनासून उठूचा.
न्हाऊन झाल्यार पीठाचे टोपाकडे जावा. पारोसा नाय जायचा.भिडा जरा धुवून घेवा नी तापत ठेवा.पीठ येकदा डावान ढवळून घ्या. चुलीर भिडा ठेवा. तेका केळीच्या दांड्यान नायतर नारलाच्या किशियेन तेल लावा.भिडो तापलो की गेस कमी करुन डावान भिड्यार पीठ ओतायचा नी गोल फिरवायचा.मधी जाड रवता कामा नये.मग तेच्यार झाकान ठेवायचा.थोड्या येळान झाकान काढायचा.पोळयेक मस्त जाळी पडलली दिसली काय खापरोळी काइलत्यान हळू परतायची.वर जरा पानयाचो हबको मारायचो.खापरोळी पावासारखी शिजता. गेस कमी ठेवायचा.मोठा ठेवला तर भिडा करापता नी पोळयेव करापतत. असेच सगळे खापरोळे काढून सुपात ठेवायचे.थंड झाल्यार येका टोपात खाली केळीचा पान घालून तेच्यात खापरोळ्यांचो ढीग ठेवायचो.
मग नारळाचो रस बनवायचो.
खापरोळी खाऊक देताना खोलगट ताटात खापरोळे ठेवायचे. तेच्यार नारळाचो रस घालायचो नी दहा मिनटा खापरोळी  रसात मुराक व्हयी. मगे खाऊक सुरवात करायची. पोट पूरा भरेसर फूल कन्संट्रेशने ह्या रसखापरोळी खाऊचा काम करुचा.


नारळाचो रस

घावणे, शिरवाळे, खापरोळै हे नारळाच्या रसातून खातत. ओलो ताजो नारळ रसासाठी वापरतत.नारळ फोडून तो आडाळ्यार बारीक किसतत. जिरा पानयात भिजत घालतत.
किसलेला ओला खोबरा,भिजत घातलेला जिरा नी येलचीचे दाणे मिक्सरच्या भांड्यात घालतत नी वायच पानी टाकून बारीक करतत. नायतर पाट्यार वाटतत. मगे येका स्टीलचे टोपार पातळ फडको घट धरून तेच्यार ह्या वाटाप ओततत.फडको चारवले टोकांनी धरून तेची गठली करुन नारळाचा दूध शाप पिळून घेतत.
गठलेत जो चोथो रवता तो वायच पानी घालून परत येकदा मिक्सरला लावतत नी पातळ फडक्यान गाळून घेतत.ह्या गाळलेल्या नारळाच्या दूधात गुळ किसून टाकतत , वायच हळद टाकतत. गुळ पुरा इरघळेतागद हाताचे बोटांनी कुवळतत.हळूहळू गुळ नारळाच्या दूधात येकजीव होता. मग ह्यो रस पातळ फडक्यानं पुन्हा येकदा गाळून घेतत.

रसखापरोळी ह्या येक पूर्णान्न आसा.
खापरोळे नी रस केलो की डाळ, भात, भाजी आमी करत नाय. रस खापरोळेनेच पोट भरता नी आत्मो परमात्म्याक पोचता.

सोजी

सोजी करुचेसाठी गव्हाचो जाडो रवो घेवा. तो नीट निवडा. टोपात तुप घाला. तेतूर रवो घाला.रवो मंद गेसवर काइलत्यान भाजून घेवा.करपाक देऊ नका.तेतूर गरम पानी ओता नी काइलत्यान अधना मधना ढवळीत र्हवा.रवो बोटान दाबून बघा. बोटचेपो झालो की तेच्यात किसलेलो  गुळ घाला.वायच  हळद, मीठ टाका.
अर्धी वाटी किसलेला ओला खोबरा घाला.
पाट्यार सुंठेचो तुकडो झेजरा. चार पाच येलचीचे दाणे नी सुंठीची पूड सोजीत घाला. मुठभर भाजलेल्या काजींचे तुकडे घाला. गर नसले तर शेंगदाणे भाजून करटीन भरडा. सुपात घेऊन आसडा नी ते सोजीत घाला नी मंद गेसवर शिजाक देवा. तवसा घरात असल्यार तवस्याचो किस सुद्धा हेतूर घालतत.जास्त घट जाताहा सी वाटली तर वायच गरम पानीै घालून काईलत्यान ढवळा. काहीजना खोबरा वाटून पन घालतत..
कोकणात लग्नसमारंभात, धार्मिक कारयक्रमाचे येळी सोजी अदरून करतत.

सोजीचो फोटू सौजन्य गुगल

कोणत्याही टिप्पण्‍या नाहीत:

टिप्पणी पोस्ट करा